Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye’de 15 Ağustos 2027’den itibaren araç muayene hizmetlerini 20 yıl süreyle yürütecek olan Turka’nın İstanbul Arnavutköy’deki ‘Örnek Araç Muayene Merkezi Tanıtım Programı’nda açıklamalarda bulundu. Bakan Uraloğlu, 249’u sabit, 103’ü mobil olmak üzere toplam 352 araç muayene merkezini hizmete sunacaklarını belirtti.
Bakan Uraloğlu, tanıtımı yapılan merkezin sadece bir muayene istasyonu değil, ülkenin 81 iline yayılacak bir dönüşümün öncü merkezi olduğunu vurguladı. Yeni sistemde araç muayenesinin teknoloji, güvenlik, vatandaş memnuniyeti ve çevre duyarlılığının bir araya geldiği bir yapıya kavuşacağını söyledi. Uraloğlu, 15 Ağustos 2027’den itibaren başlayacak 20 yıllık yeni dönemin temelinin atıldığını ve bu örnek istasyonda yeni teknolojilerin, yazılımların ve ekipmanların gerçek araçlar üzerinde deneneceğini aktardı.
Türkiye’de araç muayenesi sürecinin tarihsel gelişimine değinen Uraloğlu, 1985’ten itibaren Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen denetimlerin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde vizyoner bir dönüşümle özel sektörün dinamizmiyle birleştirildiğini ifade etti. 2007’de ilk özel sektör eliyle işletilen muayene istasyonunun Elazığ’da faaliyete geçtiğini hatırlattı. Bu 19 yıllık süreçte uluslararası standartlarda kusursuz bir hizmet sunulduğunu ve 213 milyonun üzerinde araç muayenesi gerçekleştirildiğini bildirdi.
Örnek merkezin eğitim ve AR-GE çalışmalarına da ev sahipliği yapacağını belirten Uraloğlu, farklı bölgelerdeki çalışanların burada uygulamalı eğitim alacağını söyledi. Yeni istasyonlarda yapay zeka destekli görüntü işleme, yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer ölçüm teknolojileri ve gelişmiş sensörler gibi en ileri teknolojilerin kullanılacağını kaydetti. Bu teknolojilerin, insan gözünün fark etmekte zorlanabileceği kusurları dahi tespit ederek aracın teknik durumunu ayrıntılı biçimde ortaya koyacağını belirtti.
Yapay zekanın teknisyenlerin tecrübesini destekleyeceğini, işlerini kolaylaştıracağını ancak insanın yerine geçmeyeceğini vurgulayan Uraloğlu, insan kaynaklı hata ihtimalini azaltarak denetim kapasitesini artırmayı hedeflediklerini dile getirdi. Yeni nesil araç muayene dönemi için yaklaşık 3 milyar dolarlık bir yatırım programı planlandığını ve 352 araç muayene merkezi ile yaklaşık 900 muayene hattıyla hizmet verileceğini açıkladı. Sistemin, binek ve ticari araçlar için sabit hatların yanı sıra motosiklet ve tarım araçlarına yönelik mobil hizmetleri de kapsayacağını ekledi.
Vatandaşların muayene sonuçlarına e-Devlet üzerinden dijital olarak ulaşabileceğini ve kredi kartıyla yapılan ödemelerde komisyon alınmayacağını söyleyen Uraloğlu, bekleme alanlarında konforlu oturma alanları, dijital bilgilendirme ekranları ve erişilebilirlik uygulamalarıyla vatandaş konforunu ön planda tutacaklarını belirtti. Yeni istasyonların çevreci istasyonlar olarak da planlandığını, enerji verimliliği ve karbon emisyonlarının azaltılmasının önemli unsurlar olacağını söyledi. Oluşacak büyük veri altyapısının araç güvenliğinin geliştirilmesi, arıza analizleri ve geleceğin ulaştırma politikalarının oluşturulması için kullanılacağını kaydetti.
Uraloğlu, hedeflerinin daha az beklenen, işlemlerin hızlı yapıldığı, insan kaynaklı hata riskinin azaldığı, şeffaf, güvenilir ve modern bir araç muayene sistemi kurmak olduğunu ifade etti. Bu dönüşümün nihai amacının daha güvenli araçlar, daha güvenli yollar, daha az kaza, düşük çevresel etki ve vatandaşın cebini koruyan bir hizmet anlayışı olduğunu sözlerine ekledi.
