Türkiye’deki kooperatifler, bu yılın Ocak-Mayıs döneminde 47 milyon dolarlık dış satım gerçekleştirdi. Bu önemli artış, son yıllarda uygulanan destek programları ve stratejiler sayesinde küçük üreticileri uluslararası pazarlara taşıma hedefinin somut bir göstergesi oldu. Kooperatifler, ihracat hacmini ve dış satım yapan kooperatif sayısını artırarak ülke ekonomisine önemli katkı sunuyor.
Ticaret Bakanlığı verilerine göre, 2019 yılında kooperatiflerin toplam ihracatı 61,2 milyon dolar seviyesindeydi. Geçen yıl bu rakam 96,2 milyon dolara yükseldi. İhracat yapan kooperatif sayısı da 2019’daki 12’den geçen yıl 55’e, bu yılın ilk beş ayında ise 73’e ulaştı.
Ticaret Bakanlığı’nın Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES), 2020 yılından itibaren kooperatiflere proje bazında hibe sağlıyor. Özellikle kadınların çoğunlukta olduğu kooperatiflerin üretim ve istihdam projelerine, makine ekipman alımları ile nitelikli personel istihdamı için destekler veriliyor.
KOOP-DES kapsamında 2020-2025 yılları arasında 848 kooperatifin 907 projesine toplam 151,5 milyon lira hibe tahsis edildi. Ayrıca, Kredi Garanti Fonu (KGF) ve Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliği (TESKOMB) işbirliğiyle 4,5 milyar liralık kredi paketi kooperatiflerin kullanımına sunuldu.
Bu yıl program dahilinde verilen destek tutarlarında önemli artışlar gerçekleşti. Makine ve ekipman alımları ile kadın kooperatiflerinin işleteceği bakım merkezleri, çocuk kulüpleri, kreş ve gündüz bakımevlerinin demirbaş alımlarına yönelik destek üst limiti 400 bin liradan 1 milyon liraya yükseltildi.
Kooperatif ürünlerinin tanıtımı ve pazarlanmasına yönelik sergi ve fuar katılım destek üst limiti 60 bin liradan 150 bin liraya çıkarıldı. Nitelikli personel istihdam desteği ise bir personel için yıllık 420 bin liraya, iki personel için toplam 840 bin liraya yükseltildi.
Ülkede kooperatiflerin daha güçlü, rekabetçi ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması amacıyla yeni stratejiler geliştiriliyor. Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan 2025-2029 Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı, Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yürürlüğe girdi.
Bu genelge, kooperatifçiliğin gelişimine uygun bir ekosistem oluşturulmasını, sektörün etkin, sürdürülebilir, rekabetçi ve yenilikçi bir yapıya kavuşturulmasını hedefliyor. Kooperatiflerin kurumsal ve mali kapasitelerinin güçlendirilmesi ile dijital dönüşümlerinin hızlandırılması öncelikli amaçlar arasında yer alıyor.
“6 Temmuz Uluslararası Kooperatifler Günü” bu yıl “Barışçıl Bir Dünya İçin Kooperatifler” temasıyla kutlanıyor. Bu tema, kooperatiflerin ekonomik kalkınmanın yanı sıra toplumsal dayanışma ve uyuma sunduğu katkıları vurguluyor.
Ticaret Bakanlığı’nın Mayıs 2026 Kooperatif Veri Bülteni’ne göre, Türkiye genelinde 46 türde yaklaşık 50 bin kooperatif faaliyet gösteriyor. Bakanlık yetki alanındaki aktif kooperatiflerin en yoğun olduğu iller Ankara (708), İzmir (686), İstanbul (493), Muğla (373) ve Antalya (341) olarak sıralanıyor.
