Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin ve yüksek tahvil faizlerinin oluşturduğu risklere rağmen, yapay zeka ve teknoloji sektörlerindeki iyimser beklentilerle genel olarak pozitif bir seyir izledi. Özellikle ABD’de iş gücü piyasalarının soğuduğuna dair veriler, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) şahin politikalarına ilişkin tahminleri zayıflatırken, yatırımcıların risk iştahını artırdı ve New York borsasında rekor kapanışlar gerçekleşti.
Analistler, yüksek borçlanma maliyetlerinin ekonomiler açısından orta ve uzun vadede endişe kaynağı olmayı sürdürdüğünü belirtti. Ancak yatırımcılar, yapay zeka alanındaki anlaşmalar ve bilanço sezonuna ilişkin güçlenen beklentilerin etkisiyle söz konusu riskleri şimdilik ikinci planda tuttu. Geçen hafta ABD’de açıklanan veriler, iş gücü piyasalarının yavaş yavaş soğuduğuna işaret ederek Fed’e yönelik şahin tahminlerin bu ay için zayıflamasına yol açtı.
Yapay zeka sohbet robotu ChatGPT’yi geliştiren ABD merkezli teknoloji şirketi OpenAI’ın, 30 milyar dolarlık finansman turu için Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) yatırım fonları ve varlık yönetim şirketi BlackRock ile görüşmeler yürüttüğü haberleri medyaya yansıdı. Bu gelişme, yapay zekaya yönelik olumlu bakış açısını kuvvetlendirdi ve teknoloji hisselerindeki yükselişe öncülük etti.
SpaceX’in hisseleri yüzde 7,6, Nvidia’nın hisseleri yüzde 2,1, Meta’nın hisseleri yüzde 1,9 ve Microsoft’un hisseleri yüzde 1,5 değer kazandı. Bu iyimserlikle New York borsasında rekor kapanışlar görüldü; S&P 500 endeksini oluşturan 11 ana sektörden 10’u yükseldi. Yalnızca gayrimenkul sektörü, ABD’de 30 yıl vadeli mortgage (konut kredisi) için ortalama faiz oranının yüzde 7’yi aşmasının etkisiyle geriledi.
Makroekonomik veri tarafında, ABD’de Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), eylülde 54,9’a gerileyerek piyasa beklentilerinin altında kaldı. Bu durum, sektördeki büyüme hızının yavaşladığına işaret etti. Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, akaryakıt fiyatlarındaki artışın enflasyon korkularını körüklemesi üzerine, kara yolu dışında kullanılan dizel yakıtın kara yollarında kullanımına geçici izin veren ve federal tüketim vergisini yıl sonuna kadar erteleyen kararı imzaladı.
ABD Hazine Bakanlığı ise İran veya ülkenin finans sektörüyle iş yapmayı sürdüren yabancı finans kuruluşlarının önceden haber verilmeksizin yaptırımlara maruz kalabileceği uyarısında bulundu. Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, enflasyon risklerini yansıtmayı sürdürerek yüzde 5,33 seviyesinde seyretti. Dolar endeksi dün yüzde 0,2 artışla 102,2 seviyesinde tamamladıktan sonra yeni güne yatay başladı.
Dolardaki değerlenme ve yükselen tahvil faizlerinden ötürü alternatif maliyeti artan altının ons fiyatı yüzde 0,5 düşüşle 4 bin 121 dolardan alıcı buldu. Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,6 artışla 100,9 dolarda işlem gördü. Dün New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,66, Nasdaq endeksi yüzde 1,05 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,18 değer kazandı. Nasdaq endeksi kapanış rekoru kırdı.
Avrupa borsaları dün Fransa hariç alıcılı seyretti. Fransa’da mali endişeler, siyasi belirsizlikler ve ülkedeki karışıklıklar devam ederken, borçlanma maliyetlerindeki artış Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) müdahale edebileceği beklentileriyle bir miktar yavaşladı. Fransa’nın 10 yıllık tahvil faizi dün, cuma gününe göre yaklaşık 5 baz puan azalışla yüzde 4,85 seviyesine indi.
Analistler, Fransa gibi Avro Bölgesi’nin en büyük ekonomilerinden birinde borç sürdürülebilirliği konusunda endişelerin artmasının, yatırımcıların avro varlıklarından daha yüksek risk primi istemesine yol açtığını kaydetti. ABD’de doların güçlü olması da avro üzerindeki baskıyı güçlendirdi ve avro/dolar paritesi dün 1,1161’e inerek Mayıs 2025’ten bu yana en düşük seviyeyi gördü. Avro Bölgesi’nde bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), eylülde 53,1 puana yükselerek son 41 ayın en yüksek seviyesine ulaştı.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,34, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,66 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,09 yükseldi. Ancak Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,80 düştü. Asya tarafında ise Çin’de piyasalar tatil nedeniyle kapalı kaldı. Bölgede yapay zeka iyimserlikleri hissedilirken Güney Kore’de yarı iletken şirketi SK Hynix’in hisseleri, şirketin ABD’deki iştiraki Solidigm’in olası halka arzı öncesi şirket yapısına ilişkin soru işaretleriyle yüzde 3 düştü.
Japonya’da dün bir miktar gevşeyen tahvil faizleri bugün yeniden yükseliş eğilimine geçerken, Japonya’nın 2 yıllık tahvil faizi yaklaşık 3 baz puan artışla yüzde 1,93 seviyesinde bulundu. Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,9 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,6 yükselirken Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,2 düştü.
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,42 değer kazanarak 12.443,92 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay seyretti.
Yurt içinde yıllık enflasyon eylülde yüzde 29,73 olurken, Kasım 2021’den bu yana ilk kez yüzde 30’un altına geriledi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, enflasyon rakamlarına ilişkin değerlendirmesinde, öncü göstergelerin kira enflasyonundaki düşüşün süreceğine işaret ettiğini belirtti. Şimşek, son dönemde yeniden yükselen petrol fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisini sınırlamak için mazottan sonra benzinde de eşel mobil uygulamasından kademeli olarak çıkıldığını ifade etti.
Dolar/TL dünü 49,1400’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,1780’den işlem görüyor. Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru ve aylık fiyat gelişmeleri raporunun, yurt dışında ise Almanya’da fabrika siparişleri, Avro Bölgesi’nde perakende satışlar ve ABD’de dış ticaret dengesinin takip edileceğini kaydetti.
