Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, Türkiye’nin küresel prestijinin ve sosyoekonomik potansiyelinin arttığını belirtti. Tokayev, Türkiye’nin 100 yılı aşkın sürede dünyanın en önemli ülkelerinden biri haline geldiğini vurguladı.
Beştepe Millet Sergi Salonu’nda düzenlenen zirvede, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı vesilesiyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Türk halkını tebrik eden Tokayev, Türkiye’nin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın politikalarıyla küresel ve bölgesel bir güç haline geldiğini ifade etti. Kazakistan’ın Türk halkının başarılarından memnuniyet duyduğunu ve ortak tarihi bağlara sahip olduklarını söyledi.
Tokayev, TDT’yi Türk dünyasının gücünü artırmayı amaçlayan, ulusal egemenliklere saygı duyan benzersiz bir kuruluş olarak tanımladı. Orta Doğu’daki gelişmelerin küresel ticareti ve ekonomiyi olumsuz etkilediğini belirten Tokayev, Kazakistan’ın TDT bünyesinde ekonomik entegrasyona önem verdiğini kaydetti. Teşkilat üyeleriyle ticaret hacminin bu yıl 10 milyar dolara ulaştığını ve bunun geçen yıla göre yüzde 40 artış anlamına geldiğini belirtti.
Bu ivmeyi korumak için Türk dünyası vizyonu 2040 programının uygulanmasının önemini vurgulayan Tokayev, 2027-2031 stratejisinin kabul edilmesi gerektiğini söyledi. Bu stratejinin ticaret, yatırım, finansman, üretim, tarım ve dijital teknolojilerin güçlendirilmesini kapsaması gerektiğini ekledi. Türk Yatırım Fonu’nun potansiyelinin tam kullanılması için gerekli koşulların oluşturulmasının önemine işaret etti.
Tokayev, iş forumunun gelecek yıl Kazakistan’da düzenlenmesini önerdi ve Aksakallar Konseyi çalışmalarının desteklenmesi gerektiğini dile getirdi. Ayrıca, Rusya’nın da TDT’ye katılması için adımlar atılması gerektiğini, bunun teşkilatın prestijini artıracağını ve adil bir adım olacağını değerlendirdi.
Ulaştırma ve lojistik alanındaki işbirliğinin öncelikler arasında bulunduğunu belirten Tokayev, Trans-Hazar Uluslararası Taşıma Güzergahı’nın Türk dünyasında bağlantısallığı geliştirmede önemli olduğunu ifade etti. Kazakistan’ın lojistik altyapısı ve Orta Koridor üzerindeki deniz limanlarının modernizasyonuna yönelik özel programlar uyguladığını aktardı.
Dijitalleşme ve yapay zeka alanındaki zorluklara dikkat çeken Tokayev, Kazakistan’ın dijital ülke olma hedefi kapsamında yatırımlar yaptığını, Astana’da Yapay Zeka Merkezi’ni kurduğunu ve Kazak Yapay Zeka Araştırma Üniversitesi’ni açtığını belirtti. Bu deneyimleri kardeş ülkelerle paylaşmaya hazır olduklarını vurguladı. Trans-Hazar fiber optik iletişim hattının Kazakistan ile Azerbaycan arasında açıldığını ve diğer Türk devletlerinin de projeye katılabileceğini söyledi. Siber Güvenlik Konseyi’nin kurulmasına yönelik çalışmaların hızlandırılmasını tavsiye etti.
Kültürel alanda ortak çalışmaların önemine değinen Tokayev, Türk medeniyetleri mirasının korunmasına ilişkin anlaşmanın hızla imzalanması gerektiğini belirtti. TDT’nin faaliyet alanını genişlettiğini ancak bazı çalışmaların mükerrer hale geldiğini söyleyerek, önceliklerin ve görevlerin ortak belirlenmesi gerektiğini kaydetti. Tokayev, teşkilatın en üst düzeyinde imzalanmış antlaşmaların ihlal edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Kazakistan Cumhurbaşkanı, Türkistan’da yaptıkları toplantıda TDT’nin bir askeri ittifak olmadığını ve gelecekte de olmaması gerektiğini yineledi. Kazakistan’ın pozisyonunun birlik, refah ve dayanışmadan yana olduğunu söyledi. Azerbaycan’a dönem başkanlığı süresince yaptığı katkılardan dolayı teşekkür eden Tokayev, dönem başkanlığını devralan Türkiye’nin de teşkilat çalışmalarını başarıyla sürdüreceğine inandığını belirtti.
