Adalet Bakanı Akın Gürlek, Beşiktaş’ta düzenlenen 2026 OECD Adalete Eşit Erişim Küresel Yuvarlak Masa Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, OECD’nin ekonomik kalkınmanın temelinde adaletin bulunduğu gerçeğinden hareketle katılımcıları bir araya getirmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Gürlek, evrensel adalet sistemine saygısızlık olarak nitelediği, İsrail hükümetinin Filistin Adalet Bakanı’nın ülkesinden çıkışına izin vermemesini eleştirdi.
İstanbul’da daha önce düzenlenen Uluslararası Adalet Zirvesi’ni hatırlatan Bakan Gürlek, insanlık onurunu merkeze alan adalet hizmetlerinin gecikmeksizin ve adil biçimde sunulmasına yönelik ortak sorumluluğun ele alındığını belirtti. Herkes için adalete erişim hedefine en çok Filistin ve Gazze halkının ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Gürlek, bu ihtiyacın OECD’nin kuruluşuna yön veren barış ve kalkınma anlayışından ayrı düşünülemeyeceğini söyledi.
Bakan Gürlek, OECD’nin dünyanın kalkınması ve toplumların refaha ulaşması için önemli bir birliktelik olduğunu belirterek, özellikle Avrupa’nın dünya ekonomisindeki yerinin güçlenmesine destek sağladığını ifade etti. Günümüzde Fransa’daki gençlik hareketleri, hayat pahalılığının yarattığı huzursuzluklar, Doğu Avrupa’daki savaşlar, aşırı sağın yükselişi ve ekonomik durgunluklar gibi gelişmelerin küresel ekonomiyi baskıladığını ve toplumlarda huzursuzluğu artırdığını dile getirdi.
Bu durumların, kalkınmış toplumların benimsediği evrensel değerleri risk altına aldığını ve insanların adalete erişimine ilişkin beklentilerini olumsuz etkilediğini vurgulayan Gürlek, küresel vicdanın tek dilinin herkes için eşit adalet olduğunu söyledi.
Türkiye’nin OECD’ye kurucu üye olarak katıldığını ve uluslararası barışa samimiyetle destek olduğunu belirten Bakan Gürlek, uluslararası oluşumların temel amaçlarını önemsediklerini ve kolektif iş birliklerine katkı sunmanın küresel barış ve adalet düzeni açısından önemini bildiklerini ifade etti. Küresel barışın en önemli dayanaklarından birinin, insanlık onurunu koruyan evrensel hukuk sisteminin etkin işletilmesi olduğunu vurguladı.
Küreselleşen dünyada ülkelerin her alanda daha güçlü iş birlikleri kurmaya ihtiyaç duyduğunu belirten Gürlek, küresel huzur için ortak kalkınma modelleri, ticari ilişkiler, güvenli lojistik yolları, kültürel paylaşımlar, doğal zenginliklerin eşit dağılımı, bilgi ve teknolojinin ortak bir zeminde buluşması ve en önemlisi küresel adalet sisteminin yerinde ve zamanında uygulanmasına ihtiyaç duyulduğunu dile getirdi. Adalet sistemi gerekli tüm altyapıya kavuştuğunda ve hakların korunması sınır tanımayan evrensel bir anlayışla sağlandığında, küresel barışı besleyen önemli bir can damarı olacağını söyledi.
OECD gibi kuruluşların, küresel kalkınma modellerini destekleyen, toplumlara öncelik veren yapılar olduğunu belirten Gürlek, adalet hizmetlerine yansıtılması gereken bireyin kendisini güvende hissetmesi, başvuru yollarını bilmesi ve ihtiyaç duyduğu desteğe ulaşmasını sağlamanın asli sorumluluk olduğunu ifade etti. Adaletin insana mesafesinin, hakkına ulaşırken aşmak zorunda kaldığı engellerle ölçüldüğünü belirten Gürlek, hukuki yardım alamayan veya sürecin maliyetini karşılayamayan insan için adaletin hala uzak olduğunu söyledi. Adalete eşit erişimin, hukuk devletinin insan hayatındaki somut karşılığı olduğunu vurguladı.
Bakan Gürlek, Türkiye olarak adalete erişimi güçlendirmeyi demokratik hukuk devletinin öncelikli hedeflerinden biri olarak gördüklerini ve adalet sistemini ulaşılabilir, etkin ve en güçsüzün bile haklarını arayabildiği bir yapı olarak geliştirmeye devam ettiklerini belirtti. Küresel etkileşim, artan suçlar, karmaşık uyuşmazlıklar ve zaman baskısının sınırları aşan iş birliklerini güçlendirmeyi gerektirdiğini, gelişen teknolojileri ve yapay zekayı insanlığın ve adaletin hizmetine sunmaları gerektiğini anlattı.
İnsanların adalete ulaşmak için uzun süre beklemek zorunda kalmasının en önemli yargısal sorunlardan biri olduğunu kaydeden Gürlek, yargılamaların hassasiyeti ve önemi konusunda hemfikir olduklarını dile getirdi. 2025-2029 Yargı Reformu Stratejisi doğrultusunda, adalete erişimi kolaylaştıran ve makul sürede yargılanma hakkının güvencelerini artıran projeleri hayata geçirdiklerini aktardı.
Türkiye’nin ve Avrupa ülkelerinin karşılaştığı önemli meselelerden birinin, savaş, işgal ve zulüm nedeniyle mülteci ve sığınmacı durumuna düşen insanlar olduğunu belirten Gürlek, Türkiye’nin insanlık onurunu esas alarak sığınmacılara kapılarını ardına kadar açtığını ve 4 milyonu aşan sığınmacıya kucak açtığını söyledi. Bu tutumun, Türkiye’nin küresel adalet anlayışının ve sorumluluk bilincinin somut bir yansıması olduğunu ifade etti.
OECD ülkelerinin, Gazze’de yerinden edilen 1,5 milyon insanın haklarını savunmak için en gür sesle haykırması gerektiğini vurgulayan Gürlek, barışın evrensel sembolü zeytin ağaçlarına tahammülü olmayan devlet destekli İsrailli yasa dışı yerleşimcilerin vandallıklarına ‘Dur’ diyen bir küresel adalet sistemine ihtiyaç olduğunu söyledi. İnsanlık onurunun yerle bir edildiği bu manzara karşısında tarih, gelişmiş dünyanın vurdumduymazlığına şahitlik edeceğini belirtti.
Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi’nin Vatandaş Portalı sayesinde vatandaşların adliyeye gitmeden dosyalarını takip edebildiğini aktaran Gürlek, dijitalleşmenin başarısını, hak aramayı ne ölçüde kolaylaştırdıklarıyla değerlendirdiklerini belirtti. Teknolojinin ve yapay zekanın yargılamada amaç değil araç olduğunu unutmamaları gerektiğini vurgulayan Gürlek, adalet önünde eşitliğin, aynı hukuki imkanları sunmanın yanında herkesin bu imkanlardan etkin biçimde yararlanabilmesini gerektirdiğini söyledi. Bu amaçla barolara hazine kaynaklarından aktarılan payı ve adli yardım bütçesini artırdıklarını, ekonomik imkanları yetersiz kişilerin arabuluculuk hizmetlerinden de adli yardım kapsamında yararlanmasını sağladıklarını ifade etti.
Bir suçun faili veya mağdurunun bir ülkede, dijital delilinin başka bir ülkede, suçtan elde edilen gelirin ise üçüncü bir ülkede bulunabildiğine işaret eden Gürlek, hakka ulaşmanın, delillerin korunmasını, suç gelirlerinin izlenmesini ve adli yardımlaşma taleplerinin zamanında karşılanmasını gerektirdiğini belirtti. Bu iş birliğinin temel haklara, hukuki güvencelere ve uluslararası yükümlülüklere bağlılıkla yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Adalet arayışının her sınırda yeniden başlamaması gerektiğini söyledi.
Makamlar arasında doğrudan iletişimi ve uygulamadaki güçlüklerin birlikte çözülmesini önemsediklerini vurgulayan Gürlek, OECD’nin Adalete Erişim ve İnsan Odaklı Adalet Sistemlerine İlişkin Tavsiye Kararı’nın ortak çalışmalara değerli bir çerçeve sunduğunu, insanların hukuki ihtiyaçlarını anlamak, hizmetleri buna göre geliştirmek ve sonuçlarını değerlendirmek için bu toplantıyı önemli bir karşılıklı öğrenme imkanı olarak gördüklerini dile getirdi. Bakan Gürlek, toplantıda birçok ortak çalışma grubunun istişarelerde bulunacağını kaydetti.
