Harvard Üniversitesi’nden jeofizik uzmanı Natasha Valencic ve ekibi yaptıkları araştırmada, dünya genelinde biriken dev baraj sularının sadece deniz seviyesini değil, aynı zamanda gezegenin manyetik kutbunu da etkilediğini ortaya koydu.
Yaklaşık 7 bin büyük barajda biriken su, yerkabuğunun dönüş eksenini, yerin iç katmanlarında manyetik alanı üreten merkezden yaklaşık 1 metre saptırdı. Aynı zamanda yüzeydeki su kütlelerinin okyanuslardan çekilmesi, küresel ölçekte deniz seviyesinde 21 milimetrelik bir düşüşe neden oldu.
Bilim insanları, bu durumu “gerçek kutup kayması” olarak adlandırıyor. Yani gezegenin iç manyetik kutbu sabit kalırken, yerkabuğunun konumu bu kutba göre değişiyor.
1835 ile 1954 yılları arasında Avrupa ve Kuzey Amerika’da yapılan barajlar Kuzey Kutbu’nu yaklaşık 20 santimetre doğuya, Rusya yönüne kaydırdı. 1954 ile 2011 arasında ise Asya ve Doğu Afrika’daki baraj inşaatları Kuzey Kutbu’nu 57 santimetre batıya, Kuzey Amerika’ya doğru hareket ettirdi.
Valencic, barajların sadece yerel değil, küresel etkiler doğurduğunu belirterek, bu tür kaymaların deniz seviyesi üzerinde önemli etkilere sahip olduğunu vurguladı. Araştırmaya göre, bugüne dek inşa edilen barajlar, son yüzyıldaki deniz seviyesi yükselmesinin dörtte birini geride tutuyor.
Araştırma, insan etkisinin manyetik kutup kaymaları da dahil olmak üzere birçok küresel değişimde göz ardı edilemez boyuta ulaştığını ortaya koyuyor. Söz konusu çalışma, Geophysical Research Letters dergisinde yayımlandı.
